Chương 3

Chương 3

3.1. TỔNG QUAN VỀ GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ 
  Theo luật Giao dịch điện tử của nước CHXHCN VN: “Giao dịch điện tử là giao dịch có sử dụng thông điệp dữ liệu được thực hiện bằng phương tiện điện tử.” 
  Phân loại thương mại điện tử theo mục tiêu ứng dụng: 
  Mua – bán hàng hoá và dịch vụ – chợ điện tử 
  Tạo  điều kiện  cho  trao đổi  thông  tin hợp  tác  giữa  các doanh nghiệp và nội bộ doanh nghiệp 
  Cung cấp dịch vụ khách hàng 
  Phân loại theo bản chất giao dịch: 
   Giao  dịch  thương  mại  điện  tử  (electronic  commerce transaction),  với  chữ "thương mại" được hiểu với đầy đủ các nội dung đã ghi trong Đạo luật mẫu về thương mại điện tử của Liên hiệp quốc, diễn ra bên trong và giữa ba nhóm tham gia chủ yếu: 
(1)  doanh  nghiệp  (business),  (2)  chính  phủ  (administration  hoặc  government,  (3) người tiêu dùng (consumer). 

  Các giao dịch này được tiến hành ở nhiều cấp độ khác nhau, bao gồm:  
  B2C - Giữa doanh nghiệp với người tiêu thụ: mục đích cuối cùng là dẫn tới việc người tiêu thụ có thể mua hàng tại  nhà mà không cần tới cửa hàng (home shopping)  
  B2B - Giữa các doanh nghiệp với nhau: trao đổi dữ liệu, mua bán và thanh toán hàng hoá và  lao vụ, mục đích cuối   cùng  là đạt được hiệu quả cao  trong sản xuất và kinh doanh.  
  B2A - Giữa doanh nghiệp với các cơ quan chính phủ: nhằm vào các mục đích (1) mua  sắm  chính phủ  theo kiểu  trực tuyến  (online  government procurement),  (2)  các mục đích quản lý (thuế, hải quan v.v.), (3) thông tin.  
  C2A - Giữa người tiêu thụ với các cơ quan chính phủ: các vấn đề về (1) thuế, (2) dịch vụ hải quan, phòng dịch v.v., (3) thông tin.  
  A2A - Giữa các chính phủ: trao đổi thông tin.  
  C2C hoặc P2P (Peer – to – Peer): việc kinh doanh Thương mại điện tử giữa hai nhóm đối tượng trong đó người bán và người mua đều là cá nhân. Ví dụ như website đấu giá  trực  tuyến www.ebay.com hay các website rao vặt...  là nơi mà người mua và người bán đều là cá nhân. 

  Trong các cấp độ giao dịch nói trên, giao dịch giữa các doanh nghiệp với nhau là dạng chủ yếu của giao dịch  thương mại điện  tử, và giao dịch giữa các doanh nghiệp với nhau chủ yếu dùng phương thức trao đổi dữ liệu điện tử, tức EDI.

  Cần  lưu ý rằng, nếu chỉ xuất phát  từ góc độ  thuần  tuý buôn bán kinh doanh, và nhìn nhận thương mại điện tử chỉ như một thị trường, thì hoạt động thương mại điện tử sẽ đóng khung  trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người  tiêu dùng và giữa các

doanh nghiệp, và bao gồm bốn nhóm lớn: 

  Thương mại điện tử giữa các doanh nghiệp

  Thương mại điện tử giữa doanh nghiệp và người tiêu dung

  Thương mại điện tử giữa doanh nghiệp và chính phủ  

  Thương mại điện tử giữa người tiêu dùng và chính phủ. 

  Ở đây, chúng ta sẽ xem xét lần lượt cả bốn loại hình thương mại điện tử kể trên nhưng  sẽ  tập  trung  chủ  yếu  vào  hai  hình  thức:  thương mại  điện  tử  giữa  các  doanh nghiệp  (B2B),  thương mại điện  tử giữa doanh nghiệp và người  tiêu dùng  (B2C), hai hình  thức đang được  triển khai  rộng  rãi  trên  thế giới và có  tác dụng  trực tiếp đến sự phát triển của doanh nghiệp.